Kultura Esperanto-Festivalo 2000
17.-23.7.2000
Helsinko
Finnlando


MUZIKO, TEATRO, LITERATURO...
...kelkaj eroj el la kefa kermeso

Miguel Fernández

Miguel Fernández Versajne ĉe l' naskiĝo (1950) la unuan kison mi, andaluza hispano, ricevis el cigana lunradio, kaj tial du pasioj - libero kaj arto - ekdiantis miabruste. Virinoj, poemoj kaj muziko, jen la tri plej perfektaj formoj de poezio; la utopio - nek dioj nek mastroj -, jen plej bela celo. Mi amas -vin, Carmen, super ĉio!-, ĉi-kaŭze mi kantas kaj poemas -"Ampoemaro" ("Ibere libere"), "El la sonoraj soloj"-, novelas -"Ekstremoj"- kaj eseas -"Sur la spuroj de Federico García Lorca"-. Sendube mi tre strangas: min teruras futbalo, klaĉgazetoj, televidserialoj kaj oskar-premiitaj filmoj, min naŭzas McDonald's-aĵoj, mi havas nek stirpermeson nek emon posedi pli ol mi posedas... Sed mi ne volas, ke oni min kuracu. Kaj mi aspiras jenon: iĝi ĉiam pli simpla, simpla, simpla kiel kanto elpensita de infano.

Gonçalo Neves

Gonçalo Neves Mi estas Gonçalo Neves, portugalo. Mia patrino ekhavis la ideon min naski en la kvara jaro de la fama epoko sesdeka, dek jarojn antaŭ la forfalo de faŝismo nialande. Mi do naskiĝis inter bolaj eventoj, kiuj tamen tuŝis min kiel akvo anseron. En Lisbono mi studis lingvojn kaj agronomion kaj diplomiĝis pri plantpatologio. Mi esperantistiĝis en 1987, fama jubilea jaro. Kiel trimonata komencanto mi raviĝis IJKe kaj UKe en Pollando kaj de tiam ne ĉesis movadumi. Mi komencis verki en 1989 kaj de tiam gajnis faskon da premioj belartaj en pluraj turniroj. Miaj poemoj, noveloj, eseoj kaj recenzoj aperis en niaj ĉefaj kulturgazetoj, foje kun iom da polemiko, kaj ankaŭ libroforme en "Ibere libere" , "Kompreni" kaj "Ekstremoj". Mi ankaŭ okupiĝas kiel patro de sesjara filino, kiun mi edukas E-lingve. Mi estas horoskopa ĝemelo kaj eble tial ŝanĝiĝas ofte mia humoro kaj interesiĝemo pri hobioj kaj multaj aferoj en la vivo. Ankaŭ am-inklinoj kaj amikiĝoj, bedaŭrinde. Mi ŝatas ankaŭ naĝi, saŭni, futbali, grimpi kaj studi ĉinan filozofion. Mi absolute malŝatas longajn kunsidojn kaj bruan poluadon. Mi laboras kiel ekspertizisto pri aĉetado kaj kvalitkontrolo de manĝvaroj.

Persone

PersonePersone

Persone estas muzika triopo, kiu venas el Stockholmo, Svedio, sed aktivas nur en esperantio. Persone ekzistas de 1986, sed la nuna konsisto de la grupo estas de 1990. La dancigan muzikon kaj la poeziecajn tekstojn (originale esperantajn) verkas kaj aranĝas la bandanoj mem.

Dum la jaroj Persone faris multegajn koncertojn en ĝis nun 11 landoj, kaj estas pro la danciga muziko, sceneja energio kaj altkvalitaj tekstoj jam de jaroj preskaŭ necesa parto de ajna kultura aŭ junulara Esperanto-aranĝo (kiel ekzemple, IJK, IS, KEF kaj UK).

Dum KEF 2000 la plej fama kaj populara esperanta bando koncertos almenaŭ elektre, akustike, subĉiele...

Pliaj informoj pri Persone.

Stomakoj

Pasha Korotenko
Paŝa Korotenko ludas muzikon kies stilo estas io meza inter bard-kantado, dur-roko kaj hispanaj kantoj. Ĉiuj kantoj estas originalaj (escepte de 1-2 tradukitaj). La nomo "Stomakoj" konfirmas kiun korp-parton li tre satas kontentigi. Estos la unua prezentiĝo dum KEFoj.

Ĵomart kaj Nataŝa

Jhomart kaj Natasha

Ĵomart kaj Nataŝa estas rusa-kazakstana paro, kiu eklernis Esperanton antaŭ dek jaroj. Ili jam publikigis kvin muzikkasedojn esperantlingvajn. La kantoj estas belaj, melankoliaj kaj intensaj.

Pliaj informoj pri Ĵomart kaj Nataŝa.

Ĉu esperanto bezonas literaturajn vortojn?

Jorge CamachoJouko Lindstedt

Diskuto inter akademianoj Jorge Camacho kaj Jouko Lindstedt, kun partopreno de la publiko. Jorge reprezentas poeton, Jouko lingviston kaj leganton.

Hejmpaĝo de Jouko Lindstedt.

Jorge Camacho

Jorge Camacho, naskita en 1966, adopta madridano, ido de la malalta meza klaso, dejuna esperantulo, ano de la ibera grupo, membro de la akademio, profesie (nun) interpretisto, iama gvidisto kaj distristo de turistoj kaj eĉ aktoro (nur 3 minutojn!), laŭnature pigrulo, ruĝulo, ateisto, antifaŝisto kaj antipinoĉetisto, inema, vinema, sunema kaj kinema, ŝatanta legi, lingvi, palindromi kaj vojaĝi, kulpinto de verkoj en "Sur la linio", "Ibere libere", "La Majstro kaj Martinelli", "Ekstremoj" kaj "La liturgio de l' foiro", parolonta kun estuloj alimondaj, amiko de miaj amikoj...

Jorge Camacho: La liturgio de l' foiro.

Flo Martorell

Flo Martorell Flo Martorell prezentos muzikkulturon kun sonaj ilustraĵoj kaj prezentos la realon de espomuzikkulturo de la komenco ĝis la nuno kaj provos montri ĝian valoron. Organizas por ni ankaŭ plene esperantlingvan diskejon dum unu KEF-vespero.

"Certe la plej grava persono en la Esperanta muzika mondo. Sen lia heroa kaj multjara laborado pri EUROKKA, Rok-gazet' kaj Vinilkosmo, sen lia koncertaranĝado kaj diskeldonado, la muzika, kaj precipe la rokmuzika Esperantujo estus multege malpli riĉa ol ĝi nun fakte estas." (Bertilo Wennergren)

Dolcxamar

Dolcxamar
Ĉu vi pretas por la veno de Dolcxamar?! Tute nova finna bando, la unuan fojon en KEF. Dolcxamar proklamas, ke ili estas la plej moda grupo de Esperantio! Ili prezentas "uman muzikon", kiu kombinas batadajn dancritmojn, eksplodan rokon kaj frenezajn tekstojn.

Sabira Ståhlberg

Sabira Ståhlberg Doktoro pri meza kaj orienta Azio, verkisto, eldonisto, tradukisto... kaj ne laste la plej bela redaktoro iam ajn de la junulara E-revuo Kontakto!

Sabira naskiĝis post iu UK en Finnlando (ne la lasta en Tampereo, tamen) sed frue forlasis la frostan patrujon (kaj bedaŭrinde ankaŭ la bonan saŭnokulturon kaj krakpanon!) por vagi tra la mondo. Ŝi vivis en Ĉinio kaj Tajvano, studis la ĉinan kaj aron da aliaj lingvoj dum ŝi prilaboris sian ĉiutagan rizon interalie kiel stratmuzikisto.

Post studfino en Helsinko Sabira direktiĝis suden - unue al Germanio, poste al Bulgario, kie abundas suno (sed mankas krakpano!). Tie ŝi trovis eblecojn realigi iom da revoj. Krom starigi propran eldonejon, Bambu, ŝi verkis romanon "Durankulak", kiu en 1999 gajnis la premion La Verko de la Jaro, tradukis poemaron de la fama finnlanda poetino Edith Södergran, kaj ekredaktis la junularan revuon "Kontakto", voĉdonita kiel la plej populara revuo en Esperantujo.

Kiel do renkonti Sabira? Kutime somere ŝi troveblas sur nigramara plaĝo, de kie ege malfacilas forlogi ŝin. Sed KEF sukcesis! Sabira estos la tutan semajnon en Helsinko por dum kaj ekster la programo babili kun vi kaj ne laste, manĝi krakpanon...

Esperanto Desperado Esperanto Desperado

Esperanto Desperado estas dana/pola/bosnia grupo kiu kantas ritmajn, humoristajn kaj orelfrapajn esperantokantojn.

La grupo konsistas el Kim J. Henriksen akordeono, gitaro kaj kanto, Helle Eble Jacobsen fluto kaj kanto, Amir Hadziahmetoviç gitaro, baso kaj kanto.

Esperanto Desperado ludas kantojn originale en Esperanto.

Membroj de la grupo ludis en Amplifiki kaj Hungara/Dana Amikec Fortec Grupo.

Kim J. Henriksen

Kim Henriksen
 Foto F. Veuthey, UEA
"La hundetoj diras vaŭv, vaŭv, vaŭv" estas novdancspektaklo kun kaj de Kim J. Henriksen.

Ĝi estas humorista, serioza esploro pri viro, virino kaj infano. La dancfiguro movas sin inter la infaneca, virina kaj la klaŭna mondo ĝis la vira, agresiva personeco.

Uzante originalan esperanto-muzikon de la 60-aj, esperantan lingvo-kurson kaj rokon de Rosmariaj Beboj en tute nova maniero Kim donas al spektanto novajn muzikajn dimensiojn. Sed ĝi ankaŭ estas muzika omaĝo (en sia propra maniero) al forgesita kantisto kiel bulgara Miŝo Zdravev kaj la unua eldono de Jomo.

Kim J. Henriksen estas muzikisto (inter alie en Esperanto-Desperado), dancisto, ritmikpedagogo kaj prezidanto de Dana Esperanto Asocio (DEA).

Liven Dek

Liven Dek Mia nomo estas Liven Dek. Nekutima nomo por hispano, ĉu ne? Kompreneble, tiu ne estas mia "oficiala" nomo, sed nur pseŭdonimo kiun mi uzas por subskribi miajn verkojn.

Kiam foje oni demandas min kial mi verkas, mi senhezite respondas ke verkado estas por mi unu el la diversaj manieroj teni ekvilibrajn rilatojn kun mia medio. Fakte, rakonti estas io preskaŭ natura ĉe mi.

Mia unua verko en esperanto estis sciencfikcia rakonteto, kiu neniam vidis la lumon. Tamen, kiel diras la esperanta proverbaro, "unua paŝo iron direktas" kaj kiam alvenis la ĝusta momento mi komencis verki sciencfikciajn novelojn por la libroserio "Sferoj". Pluraj el tiuj rakontoj aperis poste tradukitaj en diversaj lingvoj: la itala, la angla, la finna, la hungara.

Samtempe, dum kelkaj jaroj, mi verkis poemojn, ne tro multajn, preskaŭ ĉiam pelata de aparta okazaĵo en mia vivo aŭ kun la intenco jen elprovi miajn kapablojn jen elprovi la ecojn de esperanto. 33 el tiuj poemoj aperis sur la paĝoj de "Ibere libere", kune kun la poemaroj de miaj amikoj Miguel Fernández, Gonçalo Neves kaj Jorge Camacho.

Nur danke al la senĉesa spronado de tiuj tri bonaj kompanoj mi finis mian kontribuon al nia dua komuna libro "Ekstremoj", kiu konsistas el diverstemaj noveloj.

Anja Karkiainen

Anja Karkiainen Kiam la plej multaj el la KEF-artistoj ankoraŭ vizitadis infanĝardenon, mi jam ekzameniĝis kiel teknika tradukisto-interpretisto pri la germana. Sed kiel vaganto sur la kulturaj florkampoj en Esperantio mi malplej aĝas. De kvar jaroj mi laŭiras iliajn randojn perceptante rondokule kaj streĉorele iliajn mirindaĵojn, paĉante iam kaj tiam pli mezen por esplori interesan planteton, plukante vortajn herbojn por bukedetoj laŭ mia plaĉo, kunzumante kun abeloj, aliĝante al melodioj de birdoj...

Teatraj grupoj

Male ol muziko kaj poezio, teatra praktiko en Esperantujo ĝis nun ne estas laŭmerite disvastiĝinta. Sed tamen estas multaj esperantistoj kiuj ŝatas aktori kaj talentas pri tio. Nia tasko dum KEF estos ekzerciĝi en aktorado kaj prezenti teatraĵon al vasta publiko fine de la semajno. La grupon gvidos Ljubomir Trifonĉovski.

Ibere libere

Ĝis nun ili estas famaj poeme, proze, esee, recenze, debate... En KEF konkero de nova tereno. "Ibere libere" premieros sur teatra scenejo! Ili parodios homojn kies ekstrema fakeco ilin kondukas ĝis la rando de ridindo. Ne maltrafu!

Variantoj

Variantoj estas tute nova teatra grupo, kiu konsistas en kvin junaj finninoj: Pipsa Ahonen, Hanna Helen, Maikki Kettunen, Katja Lampinen kaj Eeva Vaijärvi. Ĝi debutos dum KEF prezentante spektaklon pri temo ĉiam aktuala en la esperanta kulturo, nome "Gastamo" de Spomenka Ŝtimec.

Suninfanoj
Edith Södergran

Edith Södergran (1892-1923) estas unu el la plej famaj poetoj de Finnlando. Ne sen kialo - ŝiaj poemoj sonas hodiaŭ same aktuale kiel kiam ili verkiĝis, ĉirkaŭ la rusaj revolucioj. Tiam oni mokis ŝin pro frenezeco, ne komprenante ke ŝi enkondukis modernismon en izolitan Finnlandon. Nur postaj generacioj ŝin malkovris, kaj apenaŭ ekzistas hodiaŭ homo en tuta Nordio, kiu almenaŭ ne foje legis ŝian poemon.

Fajro, amo, viro - kaj virina libereco, morto, mondosavo. Rekte, sen rimoj, senpere en la koron. Tion ankaŭ esprimas Stina Katchadourian en sia furora teatraĵo Frambodeklive, kiu rakontas pri la vivo de Edith Södergran. La teatraĵo jam de jardeko skuas Finnlandon, kaj nun por la unua fojo prezentiĝos en Esperanto en traduko de Sabira Ståhlberg. Sabira ankaŭ tradukis poemojn de Edith (Lando malekzista, Bambu 1999), kaj nun mem staros sur la scenejo kune kun Hanna Hjelt, televida ĵurnalisto el Turku/Åbo.

Spertu la vivon de la juna poetino en formo de arda teatraĵo, en kiu fluas ankaŭ la vasta rivero de poezio. Aŭ por diri kun Edith:

Piede
mi travagis la sunsistemojn,
ĝis troveblis l' unua fadeno de mia ruĝa rob'.
Mi sensas min jam.
Ie en la spaco pendas mia koro,
fajreroj fluas de ĝi, skuantaj l' aeron,
al aliaj senlimaj koroj.

(tr. S. Ståhlberg)

Juhani Haavisto

Juhani Haavisto Apude estas bildo de mi. Estas iom malnova (KEF 1993), sed ne gravas, mi ne plijuniĝis nek plibeliĝis post tiu koncerto. Mi estis sufiĉe silenta dum la lastaj jaroj. Kio okazis estis ŝultra lezo 1994 kaj operacio 1995. Mi tiam ĉesis ludi en Amplifiki, kaj preskaŭ tute ĉesis. Pro iu por mi nekomprenebla kialo mi ricevis inviton al KEF 2000. Certe mi miris! Kaj ĝojis! Estos perfekta okazo rerenkonti malnovajn amikojn. Ĝis renkontiĝo!

Ljubomir Trifonĉovski

Ljubomir Ljubomir Trifonchovski (1958), dramaturgo, ĉefredaktoro de revuo "Literatura Foiro", delegito de la Esperanta PEN-Centro en la asembleo de PEN Club International kaj ĝia komisiono pri tradukado kaj lingvaj rajtoj. Aŭtoro de la libroj en esperanto "Manuskriptoj por bruligo" (1992, Premio "Ivo Rotkvich") kaj "Balado pri la Luno kaj Cervo" (1998, en kvin lingvoj: esperanto, finna, sveda, angla kaj itala), de la lerno-helpilo "Esperanto por komencantoj" (1994, kun Kiril Velkov) kaj la bio-bibliografio "Esperantaj libroj en Bulgario (1990-1995)" (2000, kun Raia Androvska). Autoro de Esperanta-bulgara vortaro kaj de la libro "La cent plej eminentaj esperantistoj de la 20-a jarcento" (aperos en 2001).

En KEF Ljubomir prelegos pri esperanta teatro kaj gvidos amatoran teatran grupon. Bonvenas ĉiu aktoremulo.

Antonio Valen

Antonio "Mi naskiĝis en 1965. Profesie mi estas lingvisto kaj instruas la hispanan kaj la francan. Mi do fakas pri kulturaj varoj, bedaŭrinde apenaŭ vendindaj... Sed pri tiaj aferoj esperantistoj tre bone kaj tre multe scias. Mi okupiĝas pri esperanto de 1983, kiam mi hazarde vidis hispanan-esperantan vortareton ĉe geamikoj. Mi tuj infektiĝis de la esperanta viruso, kaj la lingvo fascinis min: ankoraŭ hodiaŭ mi rigardas ĝin belega filologia verko. Zamenhof vere ĝuis sensivon por konstrui internacian komprenigilon. Mi tiam tute ne supozis, ke mi tiel profunde esperantistiĝos kaj laborados por nia lingvo..."

Antonio Valén estas tre konata kiel recenzisto kaj vortaristo, multaj enkondukoj diverslibre estas liaplumaj. Oni longe atendis legi liajn proprajn poemojn - en 1999 ni finfine povis frandi lian verkon. Per la poemo "ama fer' iama" li gajnis la unuan premion en la Belartaj Konkursoj en branĉo poezio.

Eminenta vortaristo, kun superbe fluaj stiloj same proze kiel poezie. Kiel kritikisto li estas preciza kaj rigora (foje eĉ iom tro!). Sola bedaŭrindaĵo: tre malabunde li verkas. Kaj, kiel dirintus la hispanlingva poeto Antonio Machado en traduko de Fernando de Diego, "li estas, en la senco de l' vorto, ulo bona". (Jorge Camacho)

Gunnar Fischer

Gunnar Fischer Dĵ Kunar (diskoteko)

Gunnar R. Fischer surmetis la muzikon en diskotekoj en kaj ekster Esperantujo ekde la aĝo de 17. Por li tiu laboro kiam ĝi atingas tre altan nivelon ielmaniere estas propra formo de arto. Ĉiukaze li ne limiĝas al simpla kantoelektado sed spicas la diskejon per propraj, tre diversstilaj produktoj: Pro eksperimentoj kun esperantlingva elektronika muziko (fifama: "Till kaj Gunnar faras teknon") li havas la kromnomon "reĝo de doloro". Sed kiel artisto li ankaŭ montras tre melodian flankon: Li kantas memverkitajn tekstojn, kvar jaroj da koruskantado do eble postlasis siajn ŝpurojn. Por plenplene konfuzigi la samideanan dancantaron li ankaŭ parolkantas hiphopon en Esperanto! Lia ĝenerala filozofio estas ke dancejo estas loko kie homoj el multaj malsamaj landoj povas festi kune - kaj tial la muziko estu diversstila kaj en multaj lingvoj. Ne mirindas se oni konsideras ke temas pri "denaska frenezulo".

Pli pri dĵ Kunar ĉe http://stud.upb.de/~e48220/mp3.htm.

Miĥail Povorin
 
Mihail Povorin Miĥail Povorin naskiĝis en 1962 en Moskvo. Ekde la 16-jara aĝo gitaras kaj kantas. Profesio: ingxeniero-kemiisto. Ĝuste dank' al tio, ankoraŭ studente, esksciis pri Esperanto el la revuo "Kemio kaj vivo" kaj tuj ekflamis. Dum sia esperanta vivo estis instruisto de nia lingvo, multe vojaĝis (plejparte en Rusio). Eksterlande koncertis en IS (Neumuenster) en 1989-90. Proksimume tiutempe komencis verki multajn kantojn en Esperanto. Do, ekster Rusio li estas konata tre malmulte, kvankam en sia lando regule vizitadas tendarojn, festivalojn kaj, memkompreneble, ĉiam prezentas grandajn koncertojn. Nepre vizitu lian koncerton en KEF 2000, ne preterlasu!

Niko Voloŝin

Niko Voloshin Ukrainano, komiksisto, karikaturisto, naskiĝis en 1962. Lernis esperanton en 1985, aktivulas en la ukraina esperanto- movado kaj redaktas Helianton. Ĝojigos la KEF-publikon plurmaniere per siaj desegnaj talentoj. Se vi deziras en KEF konatiĝi kun esperanta komikso, lerni mem desegni komiksojn aŭ se vi emas havi karikaturon pri vi mem - nepre konatiĝu kun Niko.

Verkoj de Niko Voloŝin aperis ofte en RokGazet sub nomo Luek.

Mayoma Diankembo

Mayoma Diankembo, kiu naskiĝis 1960, estas kongola muzikisto kiu verkas originale esperantajn kantojn ekde 1985. Konatiĝu kun lia repertuaro en KEF.

Originale esperantaj ludoj en KEF

En KEF vi povas provi du tute novajn esperantaj ludojn:

  • Lingva sufiksoludo - gajnos tiu, kiu trovos la plej frenezajn, tamen utiligeblajn sufikse konstruitajn vortojn. Amuzo eĉ por la publiko. Prezentos kaj gvidos Jukka Vaijärvi/Finnlando, la inventinto de la ludo.
  • Esperanta rolluda aventuro. Vidu la prezenton sube. Gvidos la aŭtoro de la ludo, Christian Richard el Kanado.

Fantazia Fearo: Trilogio de la stana fluto
(rolluda aventuro por 2-6 ludantoj)

Rolu kiel heroo en mezepoka fantazia mondo. Estu pia kaj sentima kavaliro, rava elfa druidino, frenezeta kobolda sorĉisto, pacema orienta fakiro, grumblema gnoma dungosoldato, koketa ciganino, ktp. Interagu kun aliaj aktoroj, solvu enigmojn kaj alfrontu fabelajn monstrojn, kiujn prezentos la Rakontisto. Originalaj rakontoj kaj sistemo kun ĵetkuboj. Eblas partopreni aŭ en unusola ĉapitro au en pluraj. Komencantoj kaj spertuloj egale bonvenas. La aventuro atendas vin... elingigu vian imagipovon!

La stana fluto: historio en tri kunsidoj (po 2 horoj)

Ĉapitro I: Stranga flor'
Eminenta poeto, Floriano la Florulo, mistere malaperis! En lia kutima trinkejo homoj klaĉadas pri lia amora vivo kaj zorgeme cerbumas pri kie li povus esti. Eble la ruzaj herooj kapablos priesplori la aferon por malkovri kio vere okazis al Floriano.

Ĉapitro II: La fantomlago
Okazadas io strangega ĉirkau tiu lago. Hodiaŭ oni trovis flosi en ĝi la kadavrojn de du junuloj. Laux la onidiroj, hantas ĝin venĝema spirito. Fronte al la supernatura minaco, la urbestro dungis teamon da aventuristoj. Ĉu la herooj sufiĉe bravas por plenumi ĉi tiun danĝeran taskon?

Ĉapitro III: Invado de la fiŝ-homoj
Aroj da fiŝecaj monstroj invadas la urbon, kaj ili ne kontentas! De kie ili venas? Kial ili atakas? Oni kunigas grupon da spertaj herooj kaj diplomatoj por takte prizorgi la situacion kaj defendi la urbon de la skvamaj fremduloj. Tamen la profetaĵoj de Glash-Da de longe antaŭvidis ĉi tiun gravan tagon...


KEF 2000   Programo   Aliĝilo   Praktikaĵoj

16.06.2000 Sakari Kauppinen